Sanal POS mu, Ödeme Kuruluşu mu? iyzico, PayTR ve Banka POS'u

Yeni başlayan bir e-ticaret sitesi için çoğu zaman mantıklı başlangıç, iyzico ya da PayTR gibi bir ödeme kuruluşu. Başvuru genellikle daha hızlı sonuçlanıyor, tek entegrasyonla farklı bankaların kartlarına taksit sunulabiliyor ve şahıs şirketleri için de kapı açık. Banka sanal POS'u ise satış hacmi belli bir seviyeye ulaştığında, daha uygun koşullar için pazarlık yapabilmek açısından anlam kazanıyor. Aşağıda iki modelin nasıl çalıştığını ve hangi noktada birinden diğerine geçmenin mantıklı olabileceğini anlatıyoruz.

Komisyon oranları ve koşullar sağlayıcıya, sektöre ve satış hacminize göre değişiyor ve sık güncelleniyor. Buradaki değerlendirme genel yapıya dair; karar vermeden önce sağlayıcılardan güncel ve yazılı teklif alın.

Banka sanal POS'u nasıl çalışır?

Banka sanal POS'u, fiziksel bir POS cihazının internet karşılığı. Bankayla doğrudan sözleşme yaparsınız, banka size bir üye işyeri numarası ve entegrasyon bilgileri verir, siteniz ödeme sırasında doğrudan bankanın sistemiyle konuşur. Para, bankadaki hesabınıza geçer.

Bu modelin güçlü yanı maliyet olabilir. Bankalarla, özellikle satış hacminiz belli bir seviyeye ulaştığında, komisyon oranını pazarlık etmek mümkün. Ayrıca paranın hesabınıza geçme süresi (valör) için farklı seçenekler sunulabiliyor: paranın ertesi gün geçtiği ama komisyonun daha yüksek olduğu bir seçenek ya da paranın belirli bir süre blokede kaldığı ama oranın daha düşük olduğu bir seçenek gibi.

Zayıf yanları da var. Başvuru süreci daha uzun ve belgeye dayalı olabilir; bazı bankalar yeni kurulan şirketlerden, özellikle şahıs şirketlerinden, teminat ya da belirli bir ciro geçmişi isteyebiliyor. Taksit tarafında ise her bankanın sanal POS'u genellikle kendi kart programındaki kartlara taksit sunuyor. Farklı bankaların kartlarına taksit vermek istiyorsanız birden fazla bankayla anlaşma yapmanız ve sitenizin, karta göre doğru POS'u seçecek şekilde kurulması gerekiyor. Bu da teknik iş ve takip yükü demek.

Ödeme kuruluşları nasıl çalışır?

iyzico, PayTR, Param, Sipay gibi ödeme kuruluşları, sizinle bankalar arasında aracılık yapan lisanslı şirketler; bir kuruluşun lisans durumunu Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yayımladığı listeden kontrol edebilirsiniz. Siz ödeme kuruluşuyla tek bir sözleşme yaparsınız; ödeme kuruluşu, arka planda birçok bankayla çalışarak müşterinizin hangi bankanın kartını kullandığına bakmadan ödemeyi alır. Para önce ödeme kuruluşundaki hesabınıza, oradan banka hesabınıza aktarılır.

Yeni başlayanlar için avantajları belirgin. Başvuru çoğu zaman online yapılıyor ve genellikle bankaya göre daha hızlı sonuçlanıyor. Tek entegrasyonla farklı bankaların kartlarına taksit sunabiliyorsunuz. Şahıs şirketleri de başvurabiliyor. Ayrıca birçok ödeme kuruluşu, hazır e-ticaret altyapılarıyla ve yaygın platformlarla doğrudan entegre çalışıyor; kurulum bir eklentiyi etkinleştirmek kadar basit olabiliyor.

Bunun karşılığında toplam maliyet bankaya göre daha yüksek olabilir, çünkü ödeme kuruluşu kendi hizmet bedelini de fiyatına katar. Bazı kuruluşlar işlem başına küçük bir sabit ücret de alıyor. Paranın banka hesabınıza aktarılma süresi de kuruluşa ve seçtiğiniz pakete göre değişiyor.

Komisyon ve valör karşılaştırması

Oranlar sağlayıcıya, pazarlık gücünüze ve hacminize göre değiştiği için burada belirli bir rakam vermiyoruz; güncel oranları sağlayıcılardan yazılı olarak alın. Taksitli satışlarda her iki modelde de oran genellikle taksit sayısı arttıkça yükseliyor; çünkü taksitin maliyeti bir şekilde birine yansıyor.

Komisyonu değerlendirirken üç şeyi birlikte düşünün. Birincisi oran: yüzde kaç ve işlem başı sabit ücret var mı? İkincisi valör: para ne zaman hesabınıza geçiyor? Paranın uzun süre sonra gelmesi, küçük bir işletmenin nakit akışında oranın biraz düşük olmasından daha büyük bir sorun yaratabilir. Üçüncüsü taksit maliyeti: taksitli satışın ek maliyetini siz mi üstleneceksiniz, müşteriye mi yansıtacaksınız?

Varsayımsal bir örnek üzerinden bakalım. Diyelim ki aylık 80.000 TL satış yapan bir mağazanın önünde yüzde 3,2 ve yüzde 2,6 oranlı iki teklif var. Aradaki fark ayda 480 TL, yılda yaklaşık 5.760 TL ediyor. Bu fark gerçek, ama banka POS'una geçişin getirebileceği ek teknik iş, birden fazla banka sözleşmesi ve teminat koşullarıyla birlikte düşünüldüğünde, bu hacimde ödeme kuruluşunda kalmak çoğu zaman daha pratik olabilir. Satış hacmi büyüdükçe hesap değişir. E-ticaret sitesinin toplam maliyetini ayrı bir yazıda kalem kalem çıkardık; ödeme komisyonu o hesabın önemli bir parçası.

3D Secure ve dolandırıcılık

3D Secure, kartla ödeme sırasında kart sahibinin kimliğini bankanın doğrulamasıdır; Türkiye'de genellikle telefona gelen SMS koduyla yapılır. Ödeme sırasında müşteriyi bir adım daha uğraştırdığı için bazı işletmeler bunu kaldırmak istiyor. Önermiyoruz.

Bunun sebebi şu: 3D Secure ile yapılan bir ödemede, kart sahibi daha sonra 'bu alışverişi ben yapmadım' diyerek itiraz ederse, süreç genellikle işletmenin lehine işler. 3D Secure olmadan yapılan ödemelerde ise bu tür itirazlarda (chargeback) para çoğu zaman işletmeden geri alınabiliyor. Çalıntı kartla yapılan bir alışverişte hem ürünü hem parayı kaybedebilirsiniz. Ayrıntılı sorumluluk koşulları için sağlayıcınızla yaptığınız sözleşmeye bakın. Birçok banka ve ödeme kuruluşu da yeni işletmeler için 3D Secure'u zorunlu tutabiliyor.

3D Secure'un sepet terkine etkisini azaltmanın yolu, onu kaldırmak değil, ödeme adımını sadeleştirmek. Ödeme sayfasının mobilde düzgün çalışması, SMS ekranından sonra müşterinin hata almadan siteye dönmesi ve hata durumunda anlaşılır bir mesaj gösterilmesi, çoğu zaman yeterli. Sepet terkini azaltmanın diğer yollarını ayrı bir yazıda anlattık.

Dolandırıcılığa karşı dikkat edilecek bir başka nokta da şüpheli sipariş örüntüleri: aynı adrese farklı kartlarla art arda yüksek tutarlı siparişler, fatura ve teslimat adresinin birbirinden çok farklı olması, yüksek değerli ürünlerde acil teslimat ısrarı. Birçok ödeme kuruluşu bu tür işlemleri otomatik olarak işaretleyen risk sistemleri sunuyor.

Başvuruda istenen belgeler

İstenen belgeler sağlayıcıya ve şirket türüne göre değişiyor, ama genellikle şunlar bekleniyor:

• Vergi levhası.
• İmza sirküleri ya da şahıs şirketleri için imza beyannamesi.
• Şirket yetkilisinin kimlik fotokopisi.
• Limited ve anonim şirketlerde ticaret sicil gazetesi.
• Şirket adına açılmış banka hesabının IBAN bilgisi.
• Faaliyet belgesi ya da oda kayıt belgesi.

Belgelerin yanında siteniz de inceleniyor. Başvuru sırasında sitenin yayında ya da en azından incelenebilir durumda olması, şirket unvanı, adres, telefon ve e-posta gibi iletişim bilgilerinin görünmesi, mesafeli satış sözleşmesi, iade koşulları ve gizlilik politikası gibi yasal metinlerin bulunması beklenebiliyor. Satılan ürünlerin fiyatlarıyla birlikte görünmesi de onayı kolaylaştırıyor.

Sık karşılaştığımız bir durum: site henüz 'yapım aşamasında' sayfasındayken başvuru yapılıyor ve başvuru, site tamamlanana kadar bekletiliyor. Başvuruyu, site yasal metinleri ve birkaç ürünüyle birlikte incelenebilir hale geldiğinde yapmak, süreci hızlandırır.

İlk kez kartla ödeme alacaksanız, bir ödeme kuruluşuyla başlamayı düşünebilir, ilk aylarınızın satış verisini biriktirip o veriyle hem mevcut sağlayıcınızla hem de bankanızla oran görüşmesi yapabilirsiniz. Satış geçmişi olan bir işletmenin pazarlık gücü, ilk gün başvuran bir işletmeninkinden farklıdır.