Diyelim ki üç ajanstan teklif aldınız: biri 18.000 TL, biri 32.000 TL, biri 55.000 TL. İlk refleks ortadakini seçmek ya da en ucuzunu sorgulamak oluyor. Ama bu üç rakam büyük ihtimalle aynı işin fiyatı değil. Biri metin yazımını dahil etmiş, biri hosting'i ilk yıl için eklemiş, biri hiçbir şeyi yazmamış. Karşılaştırmanın ilk adımı, teklifleri aynı dile çevirmek.
Bir teklifte olması gereken bölümler
İyi bir teklif kabaca şunları içerir: işin kapsamı, sayfa ve özellik listesi, tasarım ve revizyon kuralları, teknik altyapı, SEO kurulumu, teslim süresi ve takvim, ödeme planı, teslim sonrası destek ve sahiplik. Bunlardan biri eksikse eksik kalemi sorun, cevabı e-postayla alın.
Kapsamı tek satırda “Kurumsal web sitesi tasarımı” olarak yazan bir teklif, size pek bir şey söylemiyor. Sorun çıktığında da elinizde dayanacak bir şey kalmıyor.
Sayfa sayısı ve içerik kalemleri
Sayfa sayısı yazılmalı, ama sayıdan çok liste önemli. “8 sayfa” yerine “Ana sayfa, Hakkımızda, 4 hizmet sayfası, Blog, İletişim” daha net. Blog ya da ürün gibi tekrar eden sayfa türlerinde, yapının kurulması ile içeriklerin girilmesi farklı işlerdir; teklif hangisini kapsıyor?
İçerik tarafında sorulacak üç şey var. Metinleri kim yazıyor? Görselleri kim sağlıyor, stok görsel lisansı dahil mi? İçerik girişini kim yapıyor? “Müşteri tarafından sağlanacaktır” ibaresi sık görülür ve meşrudur; ama bunu bilmeden en ucuz teklifi seçerseniz, metin yazımı için sonradan ayrı bir bütçe ayırmanız gerekebilir.
Çok dilli site istiyorsanız çevirinin kimde olduğu da ayrıca yazılmalı. Yazılım tarafında ikinci dili eklemek ile metinleri çevirmek iki ayrı iş.
Tasarım ve revizyon kalemleri
Revizyon, tekliflerde sık tartışma çıkaran bir kalem. Okurken şunlara bakın:
- Kaç tasarım önerisi sunulacak? Tek bir yön mü, alternatifler mi?
- Kaç revizyon turu dahil?
- “Revizyon” neyi kapsıyor? Renk ve yazı değişikliği mi, yoksa sayfa düzeninin baştan değişmesi mi?
- Revizyon hakkı bittikten sonra ek işler nasıl ücretlendiriliyor?
Hazır bir sitenin uyarlandığı projelerde tasarım çerçevesi baştan belli olduğu için revizyonlar genelde renk, yazı tipi, görsel ve metin düzeyinde kalır. Sıfırdan tasarımda ise revizyon turları takvimi en çok uzatan şeylerden biri. İki teklif arasındaki fiyat farkının bir kısmı buradan geliyor olabilir.
Teknik ve SEO kalemleri
Bu bölüm teklifler arasında çok farklılaşan, ama müşterilerin en az okuduğu bölüm.
Altyapı: Site hangi sistemle yapılacak? WordPress, hazır bir e-ticaret platformu, özel kod? Bir yönetim paneli olacak mı ve neleri değiştirebileceksiniz?
Alan adı ve hosting: Fiyata dahil mi, kaç yıl için, ikinci yıldan itibaren ne kadar? Kimin adına kayıtlı olacak?
SSL, iletişim formu, harita, WhatsApp butonu: Genelde dahildir ama yazılı olması iyi.
Entegrasyonlar: Ödeme, kargo, e-fatura, randevu sistemi, CRM. Her biri ayrı bir iş kalemi ve teklifin fiyatını en çok oynatan kısımlardan biri. Teklif bunları “dahil” diyorsa hangi sağlayıcıyla dahil olduğunu sorun.
SEO kurulumu: Sayfa başlıkları ve açıklamaları, site haritası, Search Console kurulumu, görsel alt metinleri, mobil hız. Yeniden yapılan bir site için eski adreslerden yenilerine yönlendirme planı da burada olmalı. “SEO uyumlu” tek başına bir kalem değil; neyin yapılacağı yazılmalı.
Ölçüm: Google Analytics 4, Tag Manager, form ve WhatsApp tıklama takibi. Reklam verecekseniz bu kalem çok önemli.
Teslim, ödeme ve destek
Teslim süresi iş günü olarak yazılmalı ve hangi koşula bağlı olduğu belirtilmeli. Birçok teklifte süre, içeriklerin teslim edildiği günden başlar. Bu makul bir kural; sadece bilmeniz gerekiyor.
Ödeme planı genelde başlangıçta bir kısım, teslimde kalan şeklinde olur. Plan hangi şekilde olursa olsun yazılı olmalı; hangi aşamada ne kadar ödeneceği net olmalı.
Teslim sonrası destek: Kaç gün ya da ay ücretsiz hata düzeltme var? Bakım ayrıca mı ücretlendiriliyor, aylık ücrete neler dahil? Sahiplik: Site dosyaları, veritabanı ve erişim bilgilerinden hangilerinin size teslim edileceği yazılı mı?
Teklifleri aynı tabloda karşılaştırmak
Bir elektronik tablo açın. Satırlara kalemleri, sütunlara ajansları yazın. Satırlar şunlar olabilir: sayfa listesi, metin yazımı, görsel, içerik girişi, tasarım önerisi sayısı, revizyon turu, altyapı ve yönetim paneli, alan adı ve hosting (ilk yıl ve sonrası), entegrasyonlar, SEO kurulumu, ölçüm, teslim süresi, ödeme planı, ücretsiz destek süresi, aylık bakım ücreti, sahiplik.
Her hücreye “dahil”, “hariç (ücreti)” ya da “belirsiz” yazın. Belirsiz kalan her hücre için ajansa bir soru gönderin.
Tabloyu doldurduğunuzda örnekteki 18.000 ile 55.000 arasındaki farkın nereden geldiği büyük ölçüde görünür hâle gelir. Bazen en ucuz teklif, eksik kalemleri eklediğinizde ortadakine yaklaşır. Bazen de pahalı teklif, sizin ihtiyacınız olmayan kalemler içerir.
Karşılaştırmayı ilk yıl maliyetiyle sınırlamayın, iki yıllık toplamı da hesaplayın. Hosting, alan adı ve bakım, ikinci yıldan itibaren her yıl tekrar eden giderler.
Çok ucuz tekliflerde özellikle dikkat edilmesi gereken noktaları ayrı bir yazıda topladık. Bütçenizi tekliften önce nasıl planlayacağınızı da web sitesi bütçesi yazımızda anlattık. Bizden teklif alırsanız kapsam, revizyon, alan adı ve hosting ile sahiplik koşullarını teklifte yazılı görürsünüz; bu tablodaki bir satırı teklifte göremezseniz sormanız yeterli.
Sıkça Sorulan Sorular
Teklifte yazmayan bir kalemi sonradan isteyebilir miyim?
İsteyebilirsiniz, ama genelde ek iş olarak ücretlendirilir. Kapsam değişikliklerini e-postayla yazılı hâle getirip fiyat ve süreye etkisini önceden onaylamak, iki taraf için de sağlıklı bir yol.
Teklifte sözleşme yerine geçer mi?
Kapsamlı ve onaylanmış bir teklif bazı durumlarda iş için dayanak olabilir, ama sahiplik, fikri haklar, gizlilik ve iptal gibi konular çoğu teklifte yer almaz. Bütçesi yüksek projelerde ayrı bir sözleşme yapılmasını ve metnin bir avukata gösterilmesini öneririz.
Blog yazıları genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya teknik danışmanlık yerine geçmez.