Site Yenilerken veya Taşırken SEO Nasıl Korunur? 301 Planı

Bir web sitesini yenilemek genellikle heyecanla başlar: yeni tasarım, yeni altyapı, daha hızlı sayfalar. Yayından iki hafta sonra ise bazen şu telefon gelir: “Siteyi yeniledik, Google'dan gelen müşteri yarıya düştü.”

Bu düşüşün sık görülen sebebi tasarım değil, adresler. Eski sitedeki sayfaların URL'leri değişmiş ve kimse eski adreslerin yenilerine yönlendirilmesini planlamamış. Google eski adreslere gidiyor, karşısında hata sayfası buluyor ve yıllarca biriken sıralamalar kaybolabiliyor.

İyi haber şu: Bu sorunun büyük kısmı önlenebilir. Aşağıda, bir site yenilemesinde ya da alan adı taşımasında izlediğimiz planı adım adım anlatıyoruz.

Yenilemede trafik neden düşer?

Yaygın sebeplerden biri, eski URL'lerin 404 hatası vermesi. Eski sitede “/hizmetlerimiz/kombi-bakimi.html” olan sayfa yeni sitede “/kombi-bakimi” olmuşsa ve arada yönlendirme yoksa, Google'ın bildiği adres artık çalışmıyor. O sayfanın sıralaması, başka sitelerden aldığı bağlantıların değeri ve ona gelen ziyaretçiler aynı anda kaybolabiliyor.

Ama tek sebep bu değil. Sık karşılaştığımız diğerleri:

• Yeni sitede içeriğin kısaltılması: Eski hizmet sayfasındaki 800 kelimelik metin, yeni tasarımda 3 satıra inmiş
• Sayfa başlıklarının ve meta açıklamalarının kaybolması ya da tüm sayfalarda aynı olması
• Geliştirme aşamasında eklenen “noindex” etiketinin ya da robots.txt engelinin yayında unutulması
• İç bağlantı yapısının değişmesi, önemli sayfaların menüden düşmesi
• Alan adı, http/https ya da www tercihinin değişmesi ve bunların yönlendirilmemesi
• Yapısal verinin (schema) yeni sitede eklenmemesi

Bunların çoğu, yayından önce yapılacak bir planla yakalanabilir. Sitenizin gerçekten yenilenmesi gerekip gerekmediğini değerlendirmek isterseniz, web sitesi yenileme zamanını konu alan yazımıza da göz atabilirsiniz.

Eski URL envanteri çıkarmak

Planın ilk adımı, eski sitede var olan bütün adreslerin listesini çıkarmak. Sadece menüde görünen sayfalar değil, Google'ın bildiği ve başka sitelerin bağlantı verdiği her adres.

Bu listeyi birkaç kaynaktan birleştirin:

• Search Console'daki Performans raporu: raporun sunduğu en uzun dönemde gösterim ya da tıklama alan bütün sayfaları dışa aktarın
• Search Console'daki Sayfalar raporu: dizine eklenmiş sayfaların listesi
• Eski sitenin site haritası (sitemap.xml)
• Bir tarama aracıyla yapılmış tam tarama; bazı tarama araçlarının ücretsiz sürümleri küçük siteler için yeterli olabiliyor, güncel sınırları aracın kendi sitesinden kontrol edin
• Google Analytics'te açılış sayfaları raporu
• Search Console'daki Bağlantılar raporu: dış sitelerin en çok bağlantı verdiği sayfalar

Bu kaynakları tek bir tabloda birleştirip tekrar edenleri temizleyin. Her adresin yanına, son 12 aydaki tıklama sayısını ve varsa aldığı dış bağlantı sayısını yazın. Bu iki sütun, hangi sayfaların en kritik olduğunu gösterir.

Görseller ve PDF dosyaları da listeye girmeli. Google Görseller'den trafik alan ya da başka sitelerin bağlantı verdiği bir PDF katalog, yeni sitede farklı bir adrese taşındıysa onun da yönlendirilmesi gerekir.

Küçük bir kurumsal sitede bu liste genellikle birkaç düzine adresle sınırlı kalır. Yıllardır blog yazan ya da e-ticaret yapan bir sitede binlerce olabilir.

Yönlendirme eşleme tablosu

Envanter hazır olunca her eski adresin karşısına yeni sitedeki karşılığını yazın. Bu tablo, taşımanın en önemli belgesi.

Tabloda dört sütun yeterli: eski URL, yeni URL, yönlendirme türü ve not. Çoğu satırda yönlendirme türü 301 olacak, yani kalıcı yönlendirme. 301, Google'a “bu sayfa kalıcı olarak şuraya taşındı” der ve eski sayfanın sinyallerinin yeni sayfaya aktarılmasına yardımcı olur. Geçici yönlendirme olan 302'yi bu iş için kullanmayın.

Eşleme yaparken dikkat edilecek birkaç kural var.

Her eski sayfayı, içerik olarak en yakın yeni sayfaya yönlendirin. Eski “kombi bakımı” sayfası yeni “kombi bakımı” sayfasına gitmeli; hizmetler listesine ya da ana sayfaya değil.

Toplu olarak ana sayfaya yönlendirmekten kaçının. Yüzlerce eski adresi ana sayfaya yönlendirmek kolay bir çözüm gibi görünür, ama Google bunları genellikle “yumuşak 404” olarak değerlendirir ve değer aktarılmayabilir. Kullanıcı da aradığı sayfa yerine ana sayfayı görünce kaybolur.

Yeni sitede karşılığı gerçekten olmayan sayfalar için iki seçenek var. Benzer içerikte bir sayfa varsa oraya yönlendirin. Yoksa ve sayfa kalıcı olarak kaldırıldıysa, 410 (kalıcı olarak kaldırıldı) ya da 404 dönmesine izin verin. Trafik ya da bağlantı almayan eski sayfalar için bu genelde sorun yaratmaz.

Zincir yönlendirmelerden kaçının. Eski site zaten bir önceki yenilemeden kalan yönlendirmeler içeriyorsa, A'dan B'ye, B'den C'ye giden bir zincir oluşabilir. Bunları doğrudan A'dan C'ye olacak şekilde güncelleyin.

Alan adı da değişiyorsa, eski alan adındaki her sayfanın yeni alan adındaki karşılığına yönlendirildiğinden emin olun. Bu durumda Search Console'daki Adres değişikliği aracını da kullanmanız gerekiyor.

Meta veriler ve içerik korunumu

Yönlendirmeler adresleri korur, ama sıralamayı yalnızca adres belirlemez. Google, sayfanın içeriğine bakar. Yeni tasarımda içerik kaybolursa, doğru yönlendirmeler bile sıralamayı tam koruyamayabilir.

Eşleme tablosundaki en kritik sayfalar için, eski ve yeni sürümü yan yana koyup karşılaştırın. Sayfa başlığı (title) ve meta açıklama korunmuş ya da iyileştirilmiş mi? H1 başlık aynı konuyu anlatıyor mu? Ana metin aynı bilgileri içeriyor mu, yoksa tasarım uğruna kısaltılmış mı? Görsellerin alt metinleri taşınmış mı? Yapısal veri, kanonik etiket ve varsa dil etiketleri doğru mu?

Tasarımcılar sık sık metni kısaltmayı önerir, çünkü sayfa daha temiz görünür. Bu kararı verirken, o metnin hangi aramalarda trafik getirdiğine Search Console'dan bakın. Getiriyorsa metni korumanın bir yolunu bulun; sekmeli bir yapı, açılır SSS ya da sayfanın alt kısmında bir bölüm gibi.

İç bağlantılar da içeriğin parçası. Eski sitede birçok sayfadan bağlantı alan bir hizmet sayfası, yeni sitede yalnızca menüden bağlantı alıyorsa, Google'ın gözünde önemi azalabilir.

Yayın günü kontrol listesi

Yayın günü, plan ne kadar iyi olursa olsun, hataların sık yapıldığı gün. Aşağıdaki kontrolleri sırayla yapın:

• Geliştirme ortamından kalan noindex etiketi kaldırıldı mı? Birkaç sayfanın kaynak koduna bakarak kontrol edin.
• robots.txt dosyası tüm siteyi engelleyen bir kural içeriyor mu?
• Yönlendirmeler çalışıyor mu? Eşleme tablosundan en kritik 20 ila 30 adresi tek tek açın, sonra tüm listeyi bir tarama aracıyla toplu test edin. Her eski adres 301 ile, tek adımda doğru yeni adrese gitmeli.
• http'den https'e ve www tercihinize göre yönlendirmeler çalışıyor mu?
• Yeni site haritası oluşturuldu ve Search Console'a gönderildi mi?
• Google Analytics ve Etiket Yöneticisi kodları yeni sitede çalışıyor mu? Form gönderimi gibi anahtar etkinlikler düşüyor mu?
• İletişim formları gerçekten e-posta gönderiyor mu? Test gönderimi yapın.
• Search Console'da yeni sitenin mülkü doğrulandı mı? Alan adı değiştiyse Adres değişikliği aracı kullanıldı mı?

Yayını hafta başına planlamanızı öneriyoruz. Cuma akşamı yayına alınan bir sitede çıkan sorun, hafta sonu boyunca fark edilmeden kalabilir.

İlk 4 hafta izleme

Yayından sonraki ilk haftalarda trafikte bir miktar dalgalanma normaldir. Google'ın yeni adresleri taraması ve yönlendirmeleri işlemesi zaman alır. Önemli olan, dalgalanmanın normal mi yoksa bir sorunun işareti mi olduğunu ayırt etmek.

İlk hafta, her gün Search Console'daki Sayfalar raporuna ve 404 hatalarına bakın. Eşleme tablosunda atlanmış adresler burada ortaya çıkar; her yeni 404'ü değerlendirip gerekiyorsa yönlendirme ekleyin. Sunucu hatalarına (5xx) da göz atın.

İkinci hafta, Performans raporunda en kritik sayfaların gösterim ve tıklama verilerini taşımadan önceki haftalarla karşılaştırın. Eski adreslerin gösterimleri düşerken yeni adreslerin gösterimlerinin artması gerekir. Yeni adresler hiç gösterim almıyorsa, dizine eklenme sorununu URL Denetleme aracıyla kontrol edin.

Üçüncü ve dördüncü haftalarda genel trafik eğilimine ve anahtar etkinliklere bakın. Form ve telefon sayıları eski seviyeye yaklaşıyor mu? Hâlâ belirgin bir düşüş varsa, hangi sayfaların kaybettiğini tespit edip içerik ve yönlendirme açısından tekrar inceleyin. Kırık bağlantıları ve 404 hatalarını düzenli olarak nasıl takip edeceğinizi ayrı bir yazıda anlattık.

Yönlendirmeleri kaldırmak için acele etmeyin. Google'ın dokümanlarında yönlendirmelerin uzun süre, en az bir yıl yerinde tutulması öneriliyor; dış sitelerden gelen bağlantılar düşünüldüğünde, mümkünse kalıcı olarak tutmak en güvenlisi.

Yenileme projesi teklifi alırken, ajansınıza bu planın kapsamda olup olmadığını sorun. Yönlendirme planı, tasarımın görünmeyen ama trafiği koruyan yarısı.