Google AI Özetleri Tıklamaları Azaltıyor mu? İşletmeler Ne Yapmalı?

Google'da bir soru aradığınızda en üstte çıkan yapay zekâ özeti, birçok site sahibinin aklına aynı soruyu getirdi: İnsanlar cevabı orada okuyorsa sitemize neden gelsin? Endişe yersiz değil. Ama etkisi her işletme için aynı büyüklükte de değil.

AI Özetleri nedir, nerede çıkar?

AI Özetleri (AI Overviews), Google'ın bazı aramalarda sonuç listesinin üstüne yerleştirdiği, birden fazla kaynaktan derlenmiş yapay zekâ cevabıdır. Özetin yanında ya da içinde kaynak gösterilen sitelerin bağlantıları yer alır. Türkçe aramalarda da giderek daha sık görülüyor.

Her aramada çıkmıyor. “Nasıl”, “nedir”, “neden” ile başlayan sorularda, karşılaştırmalarda ve uzun, cümle gibi kurulmuş aramalarda daha sık beliriyor. Bir markanın adını aradığınızda, “yakınımdaki veteriner” gibi yerel aramalarda ya da doğrudan satın almaya dönük aramalarda ise çoğu zaman ya hiç çıkmıyor ya da harita ve ürün sonuçlarının arasında daha küçük bir yer kaplıyor.

Hangi arama türleri daha çok etkileniyor?

En büyük etki bilgi aramalarında. “Kombi basıncı kaç bar olmalı” diye arayan biri iki cümlelik bir cevaba ihtiyaç duyar ve özet bu cevabı veriyorsa çoğu zaman tıklamaz. Bu konuda yayımlanan bazı bağımsız analizler de aynı yöne işaret etti: Özet çıkan bilgi aramalarında organik sonuçların tıklanma oranı düşme eğiliminde.

Ticari aramalarda tablo farklı. “Kurumsal web sitesi fiyatları” ya da “Ankara'da boşanma avukatı” diye arayan biri bir karar vermeye hazırlanıyor. Özet ona genel bir fikir verebilir ama fiyat teklifini, portföyü, ofis adresini ve güveni ancak bir sitede bulur. Bu yüzden ticari niyetli aramalarda kayıp, bilgi aramalarındaki kadar sert olmayabiliyor.

Yerel aramalarda ise belirleyici olan hâlâ büyük ölçüde harita sonuçları ve Google İşletme Profili.

Bu ayrım, küçük işletmeler için önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Kaybettiğiniz trafik sizin için ne kadar değerliydi? Kadıköy'de bir kombi servisinin “kombi basıncı” yazısı ayda yüzlerce ziyaret alıyor olabilir. Ama bu ziyaretçilerin çoğu zaman önemli bir kısmı, sorunu kendi çözmek isteyen ve servis çağırmayacak kişilerdir. Trafik grafiği düşerken telefon sayısı aynı kalıyorsa paniğe gerek yok.

Kaynak olarak gösterilmenin değeri

Özetin yanında kaynak olarak listelenmek, klasik bir mavi bağlantı kadar tıklama getirmeyebilir. Ama iki faydası var.

Birincisi görünürlük. Markanızın adı, kullanıcının okuduğu cevabın içinde ya da hemen yanında geçiyor. İkincisi, o bağlantıya tıklayan kişi özeti zaten okumuş ve daha ileri bir soruyla geliyor. Mantıken, bu ziyaretçi “sadece merak eden” biri olmaktan çok, bir sonraki adımı düşünen biri.

Kaynak olarak seçilmenin garantili bir formülü yok. Yine de gözlemlediğimiz bazı ortak özellikler var: Soruya ilk paragrafta net bir cevap veren, başlıkları düzenli, güncel, kimin yazdığı ve hangi işletmenin arkasında durduğu belli olan sayfalar daha sık kaynak gösteriliyor gibi görünüyor. Teknik olarak da sayfanın taranabilir ve hızlı olması gerekiyor. Yapay zekâ aramalarında görünür olmanın ayrıntılarını ayrı bir yazıda anlattık.

İçerik stratejisini uyarlamak

Bilgi yazılarını bırakmayın. Ama onlardan beklentinizi değiştirin. Bu yazıların görevi artık büyük trafik getirmekten çok, uzmanlığınızı göstermek, kaynak olarak seçilmek ve okuyanı ilgili hizmete taşımak.

Yatırımın ağırlığını da dönüşüm getiren sayfalara kaydırın. Hizmet sayfaları, fiyat sayfaları, bölge sayfaları ve sık sorulan sorular burada öne çıkıyor. Bir yapay zekâ özeti “İzmir'de klima bakımı ortalama ne kadar” sorusuna genel bir cevap verebilir. “Bornova'da bugün gelebilecek bir servis” ihtiyacını ise ancak sizin sayfanız karşılar.

Özetin veremeyeceği şeyleri yazın. Kendi fiyat aralığınız ve neye göre değiştiği. Kendi iş süreciniz, adım adım. Kendi çektiğiniz fotoğraflar, gerçek iş örnekleri, sahada gördüğünüz hatalar. Bir yapay zekâ genel bilgiyi derleyebilir, ama sizin atölyenizde ya da ofisinizde ne olduğunu bilemez.

Her bilgi yazısının sonunda okuyucuyu ilgili hizmete taşıyan doğal bir geçiş olsun. “Kombi basıncı” yazısının sonunda, sorun basınçla çözülmüyorsa hangi belirtilerde servis çağrılması gerektiği ve servis bölgeleriniz yer alabilir.

Search Console'da etkiyi okumak

AI Özetleri'nden gelen gösterim ve tıklamalar, Search Console'un Performans raporunda genel web arama verilerinin içinde sayılıyor. Uzun süre bunlar için ayrı bir filtre sunulmadı; güncel durumu raporun filtrelerinden kontrol edebilirsiniz. Ayrı filtre olmasa da etkiyi dolaylı yoldan okumak mümkün.

Baktığımız işaret şu: Bir sorgu için ortalama konum aynı kalırken gösterim artıyor ve tıklama oranı düşüyorsa, o sorguda büyük ihtimalle bir özet çıkıyor. Bunu tek tek sorgularda görmek için Performans raporunda son üç ayı geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırın, sonra sorguları ikiye ayırın: içinde “nasıl, nedir, neden” geçenler ve içinde “fiyat”, ilçe adı ya da hizmet adı geçenler. İki grubun tıklama oranı farklı yönlere gidiyorsa tablo netleşir.

Asıl önemli kontrol ise Search Console'un dışında. Google Analytics'te form gönderimi, telefon ve WhatsApp tıklaması gibi anahtar etkinlikleri takip ediyorsanız, trafik düşerken bu sayıların ne yaptığına bakın. Search Console kurulumunu ve hangi raporlara bakılacağını ayrı bir yazıda anlattık.

Trafik düşüp talepler aynı kalıyorsa, kaybettiğiniz şey büyük ölçüde zaten müşteriye dönüşmeyen ziyaretlerdi. Talepler de düşüyorsa, hizmet ve bölge sayfalarınızı yeniden ele almanın zamanı gelmiş demektir.