Bir sitenin teslim günü, işin bittiği gün gibi görünür. Aslında sorunların en ucuza düzeltilebildiği son gündür. Yayından üç ay sonra fark edilen çalışmayan bir form, o üç ay boyunca gelmeyen talepler demek.
Aşağıdaki 20 maddeyi teslim toplantısında ajansla birlikte, ya da teslimden önce kendi başınıza tek tek kontrol edin. Teknik bilgi gerektirmeyen maddeler çoğunlukta; gerektirenler için ne soracağınızı yazdık.
Görünüm ve mobil kontroller
1. Her sayfayı telefonunuzda açın. Mümkünse hem iPhone hem Android'de. Yatay kaydırma, taşan yazı, üst üste binen buton olmamalı.
2. Aynı sayfalara tablette ve geniş bir bilgisayar ekranında bakın. Geniş ekranda görsellerin pikselleşmesi sık rastlanan bir sorun.
3. Küçük ama göze batan ayrıntılar: tarayıcı sekmesindeki site simgesi (favicon), bir sayfa bağlantısını WhatsApp'ta paylaştığınızda çıkan önizleme görseli ve başlığı.
4. Taslak metin kalmadığından emin olun. 'Lorem ipsum', 'Örnek başlık', 'Buraya açıklama gelecek' gibi ifadeler en beklenmedik sayfada, mesela gizlilik politikasında ya da 404 sayfasında kalabiliyor.
5. Menüdeki ve sayfa içindeki bağlantıların hepsine tıklayın. Var olmayan bir adres yazdığınızda düzgün bir 404 sayfası çıkıyor mu, ona da bakın.
Formlar ve iletişim kanalları
Bu bölüm listenin en önemli kısmı. Sitenin para kazandıran yeri burası.
6. İletişim formunu kendiniz doldurup gönderin. Mesaj hangi e-posta adresine gidiyor? Spam klasörüne düşüyor mu? Gönderdikten sonra ziyaretçiye bir teşekkür mesajı ya da sayfası gösteriliyor mu? Farklı bir e-posta adresinden bir kez daha deneyin.
7. Telefon numarasına telefondan dokunun; arama ekranı açılmalı. WhatsApp butonu doğru numarayla ve varsa hazır mesajla açılıyor mu? E-posta adresine tıklayınca e-posta uygulaması açılıyor mu?
8. Haritadaki konum doğru mu? İşaretçinin bina yerine sokağın ortasında durması küçük bir sorun gibi görünür, ama ilk kez gelecek müşteriyi yanlış kapıya götürür.
9. Formun yanında KVKK aydınlatma metni bağlantısı ve gerekiyorsa onay kutusu var mı? Çerez kullanılıyorsa çerez bildirimi çalışıyor mu? Bu metinlerin içeriğini bir uzmanla kontrol ettirmek iyi olur.
Hız ve güvenlik
10. Ana sayfayı ve en önemli hizmet sayfasını PageSpeed Insights'ta mobil için test edin. Mükemmel skor şart değil, ama kırmızı alanlar varsa sebebini sorun.
11. Adres çubuğunda kilit simgesi var mı? Sitenin http ile başlayan adresi https'e, www'li adresi de tercih ettiğiniz sürüme otomatik yönleniyor mu?
12. Yönetim paneline giriş: varsayılan 'admin' gibi bir kullanıcı adı yerine size özel bir hesap, güçlü bir şifre ve destekleniyorsa iki adımlı doğrulama.
13. Yedekleme kurulu mu? Ne sıklıkla alınıyor, nerede saklanıyor ve bir kez olsun geri yükleme denendi mi? 'Hosting firması yedek alıyor' cevabı tek başına yeterli değil.
SEO temelleri: başlıklar, sitemap, Search Console
14. Her sayfanın kendine ait bir başlığı (title) ve açıklaması (meta description) olmalı. Tarayıcı sekmesinde her sayfada aynı başlık görünüyorsa bu eksik demek.
15. Her sayfada tek bir ana başlık ve mantıklı bir ara başlık düzeni olmalı. Görsellerin alternatif metinleri boş bırakılmamalı.
16. Site haritası (sitemap.xml) var mı? Daha önemlisi, robots.txt dosyası ya da sayfalardaki 'noindex' etiketi siteyi arama motorlarından gizlemiyor mu? Geliştirme sırasında konan bu engelin yayında unutulması, gördüğümüz en pahalı hatalardan biri. Site aylarca Google'da çıkmayabiliyor.
17. Google Search Console kurulmuş ve site haritası gönderilmiş mi? Ziyaretçi ölçümü için Google Analytics ya da benzeri bir araç çalışıyor mu? Eski bir siteden geçiş yapıldıysa, eski adreslerin yenilerine yönlendirildiğini birkaç örnekle kontrol edin. Search Console kurulumunu adım adım ayrı bir yazıda anlattık.
Hesap ve erişim devri
18. Alan adı sizin adınıza ve sizin erişebildiğiniz bir hesapta kayıtlı mı? Hosting hesabının sahibi kim, faturası kime geliyor?
19. Sözleşmenizde kararlaştırılan erişimler yazılı olarak teslim edildi mi? Yönetim paneli, hosting, alan adı paneli, kurumsal e-posta. Google tarafında Search Console, Analytics ve İşletme Profili'nin sahibi tercihen siz olmalısınız; ajans bu hesaplara yönetici olarak eklenebilir.
20. İçeriği nasıl güncelleyeceğinizi gösteren kısa bir eğitim ya da yazılı bir doküman aldınız mı? Teslim sonrası destek süresi ve kapsamı yazılı mı?
Son iki madde çoğu zaman sözleşme aşamasında netleşmesi gereken konular. Sözleşmede nelerin yazması gerektiğini ayrı bir yazıda ele aldık.
Yayın sonrası ilk hafta
Site yayına girdikten sonra birkaç kısa kontrol daha var:
- Search Console'da sayfaların dizine eklenmeye başlayıp başlamadığına ve hata raporlarına bakın.
- Formdan gelen ilk gerçek talepleri takip edin; gelmiyorsa formu tekrar test edin.
- Google İşletme Profili'ndeki, sosyal medya hesaplarındaki ve e-posta imzalarındaki site bağlantısını güncelleyin.
- Bu sürede fark ettiğiniz küçük hataları tek tek değil, bir liste halinde ajansa iletin. Hem takip etmesi kolay olur hem de hiçbiri unutulmaz.
Listeyi yazdırıp teslim toplantısına götürün. Ajansla birlikte madde madde geçmek yarım saat sürer ve sonraki aylarda yaşanabilecek sürprizlerin çoğunu önler.
Blog yazıları genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya teknik danışmanlık yerine geçmez.