Web Sitesi Sözleşmesinde Mutlaka Olması Gereken Maddeler

Web sitesi projelerinde yaşanan anlaşmazlıkların neredeyse hiçbiri kötü niyetten çıkmaz. Çoğu, iki tarafın aynı cümleyi farklı anlamasından doğar. Müşteri için kurumsal site yedi sayfa ve blog demektir; ajans için beş sayfa. Müşteri revizyon derken sınırsız değişikliği, ajans iki turu kastediyordur. Sözleşmenin işi bu farkları proje başlamadan görünür kılmak.

Buradaki maddeler hukuki danışmanlığın yerine geçmez. Büyük bütçeli ya da özel durumlu projelerde metni bir avukata göstermenizi öneririz. Ama aşağıdakiler yazılı değilse, sözleşme ne kadar uzun olursa olsun eksik kalır.

Kapsam: en kritik madde

Kapsam, ödediğiniz paranın neye karşılık geldiğini tanımlar. Belirsiz kapsam, projenin her aşamasında tartışma çıkarır.

İyi bir kapsam maddesi şunları sayıyla ve adıyla yazar: sayfa sayısı ve sayfaların adları, dil sayısı, form sayısı ve formun nereye gideceği, entegrasyonlar (ödeme, kargo, randevu, CRM), yönetim paneli olup olmadığı ve neleri düzenlemeye izin verdiği, metin ve görselleri kimin hazırlayacağı.

Son madde sık atlanıyor. İçeriği siz mi vereceksiniz, ajans mı yazacak? Ajans yazacaksa kaç sayfa metin ve kaç kelime? Stok görsel lisansı kimde? Yazılı değilse, içerik gecikmesi teslim tarihini kaydırır ve kimin sorumlu olduğu belli olmaz.

Kapsamın dışında kalanları da yazmak işe yarar. Sosyal medya yönetimi dahil değildir gibi tek bir cümle, ileride çıkacak bir yanlış anlamayı önler. Teklifi okurken kapsamın nasıl ifade edildiğine bakmak için teklif okuma yazımız işinize yarayabilir.

Revizyon hakkı ve ek iş ücretleri

Revizyon, onaylanmış kapsam içinde yapılan düzeltmedir. Yeni bir sayfa ya da yeni bir özellik ise revizyon değil, ek iştir. Sözleşme bu ayrımı açıkça yapmalı.

Yaygın uygulama, tasarım aşamasında iki ya da üç revizyon turu tanımlamak. Tur kavramı önemli: bir turda değişiklikler toplu halde iletilir. Her gün tek tek gönderilen düzeltmeler ayrı turlar sayılır mı? Bunu baştan yazın.

Ek işlerin nasıl fiyatlanacağı da belli olsun. Saatlik ücret mi, iş başına teklif mi? Yazılı onay alınmadan ek iş başlamaz şeklinde bir cümle, sürpriz faturaları önler.

Teslim ve kabul kriterleri

Site ne zaman teslim edilmiş sayılır? Bu sorunun cevabı yazılı değilse ödemenin son taksiti havada kalır.

Kabul kriterleri ölçülebilir olmalı. Örnek olarak: kapsamdaki tüm sayfalar canlı adreste yayında, formlar test edilmiş ve e-postalar belirtilen adrese ulaşıyor, site güncel Chrome, Safari ve Firefox'ta ve mobilde düzgün görünüyor, SSL kurulu.

Kabul süresi de tanımlanır. Ajans teslimi bildirir, müşteri belirli bir süre içinde (örneğin 7 ya da 10 iş günü) eksikleri yazılı iletir. Sözleşmelerde sık görülen bir yapı, bu süre içinde dönüş yapılmazsa teslimin kabul edilmiş sayılması. Böyle bir madde projenin aylarca açık kalmasını önler; nasıl yazılacağını avukatınızla netleştirin.

Teslim tarihleri de müşterinin yükümlülüklerine bağlanmalı. İçerik ve görseller zamanında gelmezse teslim tarihi aynı süre kadar ileri kayar gibi bir ifade adil olanıdır.

Kaynak kod, alan adı ve hesapların devri

Bu bölüm, projeden yıllar sonra en çok önem kazanan bölüm. Ajans ya da freelancer ile yollarınız ayrıldığında sitenizi başka birine taşıyabilmeniz bu maddelere bağlı.

Sözleşmede şunlar yazmalı:

• Alan adının kimin adına tescil edileceği (tercihen müşteri adına).
• Hosting, e-posta, analiz ve Search Console hesaplarının müşteri adına ya da müşterinin erişebileceği şekilde açılması.
• Teslimde hangi şifrelerin ve yönetici erişimlerinin müşteriye verileceği.
• Kaynak kodun ve tasarım dosyalarının teslim edilip edilmeyeceği, ve müşterinin bu kodu kullanma hakkının kapsamı.

Son madde nüanslı. Bazı ajanslar kendi geliştirdiği altyapı üzerine site kurar ve altyapının kendisini değil, sitenin kullanım hakkını devreder. Yap-sat modelinde de tasarım şablonunun başka projelerde kullanılması doğaldır. Bunlar sorun değil, yeter ki ne devredildiği açıkça yazsın. Sorun, hiçbir şey yazmaması. Kimin neye sahip olması gerektiğini web sitesi sahipliği yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Üçüncü taraf lisansları da unutulmasın. Ücretli bir tema, eklenti ya da yazı tipi kullanılıyorsa lisansın kimin adına olduğu ve yenileme ücretinin kime ait olduğu yazılmalı.

Bakım, garanti ve destek süresi

Teslimden sonra ortaya çıkan hatalar kime ait? İyi bir sözleşme bunu iki parçaya ayırır.

Hata düzeltme süresi, ajansın kendi işinden kaynaklanan hataları ücretsiz düzelttiği dönemdir. 30, 60 ya da 90 gün sık görülen sürelerdir. Kapsam açıkça yazılmalı: bir formun çalışmaması bu kapsama girer, müşterinin panelden sildiği bir sayfayı geri getirmek girmeyebilir.

Bakım ise ayrı bir hizmettir: düzenli yedek, güncelleme, güvenlik kontrolü, küçük içerik değişiklikleri. Ücretli olabilir, ilk yıl dahil olabilir. Önemli olan, bakımın neyi kapsadığının ve ne kadar sürede yanıt verileceğinin yazılı olması. Site çalışmıyorsa 4 saat içinde, küçük değişiklik taleplerinde 2 iş günü içinde dönüş gibi somut süreler, belirsiz bir hızlı destek ifadesinden çok daha değerli.

Ödeme planı

Ödeme, iş ilerledikçe yapılmalı. Sık görülen bir yapı:

• Sözleşme imzasında bir peşinat (örneğin yüzde 30-50)
• Tasarım onayında bir ara ödeme (varsa)
• Teslim ve kabulde kalan tutar

Tamamını peşin ödemek de, tamamını teslimde ödemek de bir tarafı korumasız bırakır. Fiyatın KDV dahil mi hariç mi olduğu, döviz bazlı mı TL mi olduğu ve gecikme durumunda ne olacağı da yazılmalı.

Proje iptal edilirse ne olacağını da düşünün. Yapılan işin bedeli nasıl hesaplanır, peşinat iade edilir mi? Hiç kullanılmayacağını umduğunuz bu madde, gerektiğinde en çok işe yarayan maddedir.

Sözleşme taslağı elinize geldiğinde bu başlıkları bir kenara yazıp tek tek işaretleyin. Eksik olan varsa imzadan önce eklenmesini isteyin.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya vergisel danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavire danışın.