Kısa cevap: Alan adı her zaman işletmenin adına, işletmenin kendi e-posta adresiyle açılmış bir hesapta kayıtlı olmalı. Hosting ve kod konusunda esneklik olabilir. Alan adında olmaz.
Bu konuyu genellikle bir şeyler ters gittiğinde öğreniyoruz. Bize gelen işletmelerden bazıları, yıllardır kullandıkları alan adının aslında hiç kendilerine ait olmadığını site yenileme sırasında fark ediyor.
Ajans adına kayıtlı domain neden risk?
Alan adı yalnızca sitenizin adresi değil. Kurumsal e-postanız, kartvizitiniz, tabelanız, Google İşletme Profiliniz ve yıllar içinde biriken tüm bağlantılar o adrese bağlı.
Şöyle hayalî bir senaryo düşünün: Bir muhasebe bürosu sitesini beş yıl önce bir ajansa yaptırmış, alan adını da ajans kendi hesabından almış. Ajansla yollar ayrılıyor ve büro yeni bir firmayla çalışmak istiyor. Alan adını taşımak için transfer kodu gerekiyor, o kod da ajansın panelinde. Ajans iş birliği yaparsa iş kısa sürede biter. Yapmazsa, ya da ajans artık faaliyette değilse, süreç uzun ve yorucu olabilir.
Daha sessiz bir risk de var: yenileme. Alan adının süresi ajansın hesabında dolarsa ve kimse fark etmezse site ve e-posta aynı gün durabilir. Bir süre sonra serbest kalan alan adını başka biri kaydedebilir.
Burada iki ayrı şeyi karıştırmamak gerekiyor. Birincisi alan adının kayıt sahibi bilgisi, yani resmî olarak kimin adına kayıtlı olduğu. İkincisi alan adının yönetildiği kayıt firmasındaki hesap. İkisi de işletmede olmalı. Ajansın teknik iş için erişime ihtiyacı varsa, hesabınıza yetkili kullanıcı olarak eklenmesi ya da DNS ayarlarını sizin verdiğiniz erişimle yapması yeterli. .com.tr gibi uzantılarda kayıt TRABİS üzerinden yapılıyor; bu uzantılarda da hak sahibi bilgisinin işletmeyi göstermesi gerekiyor.
Hosting ve sunucu erişimi
Hosting konusunda daha esnek olabilirsiniz. Ajansın sunucusunda barınmak, özellikle bakım paketiyle birlikte geldiğinde gayet makul bir düzen. Güncellemeleri, yedekleri ve güvenliği tek bir yerden yönetmek işinizi kolaylaştırır.
Ama iki şeyi yazılı hâle getirin. Birincisi, yedeklere erişiminiz olsun ya da istediğinizde güncel bir yedeğin size verileceği yazılı olsun. İkincisi, ayrılmak istediğinizde sitenin tam kopyasını, yani dosyaları ve veritabanını, makul bir süre içinde teslim alacağınız sözleşmede yazsın. Bu maddeleri web sitesi sözleşmesi yazımızda daha ayrıntılı ele aldık.
Kaynak kod ve lisanslar
Kod tarafı, sitenin nasıl yapıldığına ve sözleşmenize göre değişiyor.
Sıfırdan size özel yazılan bir sitede kodun kullanım ve değiştirme haklarının size devredilmesini isteyebilirsiniz; bunun sözleşmede açıkça yazması gerekir. Hazır bir altyapının markanıza uyarlandığı projelerde ise durum farklı olabilir: Altyapının kendisi ajansa ya da tema geliştiricisine ait kalabilir, size sitenizi kullanma hakkı verilir. Kodyva'nın yap-sat modelinde de neyin size teslim edildiği ve kullanım haklarının kapsamı teklif ve sözleşmede yazılır. Önemli olan, neyin size ait olduğunun sözleşmede belirsiz kalmaması.
Gözden kaçan lisanslar da var. Ücretli eklentiler, yazı tipleri ve stok fotoğraflar çoğu zaman ajansın hesabına bağlı lisanslarla kullanılır. Siteyi başka bir yere taşıdığınızda bu lisansların taşınıp taşınmadığını sorun. Sitedeki fotoğrafların lisansı ajansta kaldıysa yeni sitede onları kullanamayabilirsiniz.
Erişim kasası: elinizde olması gerekenler
Şu bilgileri bir şifre yöneticisinde (Bitwarden, 1Password gibi) ya da en azından güvenli bir yerde, işletme adına tutun:
- Alan adı kayıt firması hesabı ve alan adının bitiş tarihi
- DNS yönetim paneli (alan adı firmasında değilse, örneğin Cloudflare)
- Hosting paneli ya da sunucu erişimi
- Sitenin yönetim paneli için yönetici hesabı
- Kurumsal e-posta yönetimi (Google Workspace, Microsoft 365 ya da hosting e-postası)
- Google Search Console ve Google Analytics'te sahip yetkisi
- Google İşletme Profili'nde birincil sahip yetkisi
- Meta Business hesabı ve reklam hesapları
Alan adının bitiş tarihini telefonunuzun takvimine bir ay önceden hatırlatıcıyla ekleyin. Otomatik yenilemeyi açın ama kayıtlı kartın son kullanma tarihini de kontrol edin. Süresi dolmuş bir kart, otomatik yenilemeyi sessizce bozar.
Şu anda bu listedeki erişimlerin kaçının sizde olduğunu bilmiyorsanız, bu hafta yapılacak en kısa işlerden biri ajansınızdan bunları istemek. İyi çalışan bir ajans bu talebi garip karşılamaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya vergisel danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuz için bir avukata ya da mali müşavire danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Alan adım ajansın hesabında kayıtlı, ne yapmalıyım?
Ajansınızdan alan adını sizin adınıza açılmış bir hesaba taşımasını isteyin. Aynı kayıt firmasındaysa hesaplar arası aktarım genellikle kısa sürer; farklı firmaya taşınacaksa transfer kodu gerekir. İşlem bitince kayıt sahibi bilgisinin işletmenizi gösterdiğini kontrol edin.
Hosting'in ajansta olması sorun mu?
Genelde hayır, özellikle bakım hizmetiyle birlikteyse makul bir düzen. Önemli olan yedeklere erişiminizin olması ve ayrılmak istediğinizde dosyalar ile veritabanının size teslim edileceğinin sözleşmede yazmasıdır.
Hazır şablondan uyarlanan sitenin kodu bana mı ait olur?
Bu sözleşmenize bağlı. Hazır altyapı projelerinde çoğu zaman altyapı ajansta ya da tema geliştiricisinde kalır, size siteyi kullanma hakkı verilir. Kendi içeriğiniz, metinleriniz, size ait fotoğraflarınız ve alan adınız ise sizde kalmalı. Bu ayrımın sözleşmede açıkça yazılmasını isteyin, emin olmadığınız maddeleri bir hukukçuyla netleştirin.
Blog yazıları genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya teknik danışmanlık yerine geçmez.