
Web sitesi yaptırmaya karar verdiğinizde ilk ayrım genelde fiyatla başlar. Bir tanıdığın önerdiği freelancer daha uygun görünür, ajans daha pahalı. Oysa birkaç yıl sonra işletme sahiplerinden duyduğumuz şikâyet nadiren ilk ödenen tutarla ilgilidir. Daha çok şunu duyarız: Siteyi yapan kişiye ulaşamıyorum, şifreler de onda.
Bu yüzden karşılaştırmayı fiyattan değil, siteyle önünüzdeki üç beş yılı nasıl geçireceğinizden kurmak daha doğru.
Kısa karşılaştırma
- Başlangıç maliyeti: Freelancer genelde daha düşük teklif verir. Ajans fiyatının içinde çoğu zaman proje yönetimi, test ve teslim sonrası destek de vardır.
- Ulaşılabilirlik: Freelancer tek kişidir. Tatil, hastalık ya da yeni bir büyük iş sizi sıraya sokabilir. Ajansta biri yoksa işi genelde başka biri devralabilir.
- Uzmanlık genişliği: İyi bir freelancer kendi alanında çok güçlü olabilir ama tasarım, yazılım, SEO ve metin yazarlığı nadiren aynı kişide toplanır.
- Süreklilik: Freelancer tam zamanlı bir işe geçebilir, ajans da el değiştirebilir ya da kapanabilir. İki durumda da önemli olan, kod ve erişimlerin sizde olması.
- İletişim: Freelancer ile doğrudan konuşursunuz. Ajansta araya bir proje yöneticisi girer; bu bazen yavaşlatır, bazen düzen getirir.
Freelancer ile çalışmak
Artıları gerçek. Aracı yok, karar hızlı. Ajansın kira ve ekip giderini taşımadığı için aynı işi daha uygun fiyata yapabilir. Esnektir; cumartesi sabahı küçük bir düzeltmeyi halledebilir.
Riskin büyük kısmı tek kişiye bağımlılıktan gelir. Sık karşılaştığımız tablo şöyle: Site iki üç yıl önce bir freelancer tarafından yapılmış, hosting ve alan adı onun hesabında, yönetim paneli şifresini işletmede kimse bilmiyor. Freelancer artık bir şirkette çalışıyor ve mesajlara haftalar sonra dönüyor. Ortada kötü niyet yok, hayat değişmiş. Ama siteyi güncellemek ya da taşımak için önce erişimi geri almak gerekiyor ve bu tek başına günler sürebiliyor.
İkinci risk kapsamla ilgili. Freelancer kodu iyi yazabilir ama mobil test, sayfa hızı, temel SEO ayarları ya da çerez bildirimi gibi işler kimse istemediği için atlanabilir. Bunu yazılı bir kapsamla önlersiniz.
Bir freelancer'ı değerlendirirken canlı sitelerine bakın ve o sitelerin sahiplerinden birini arayıp teslimden sonra ulaşabildiklerini sorun. Beş dakikalık bir telefon, portfolyodaki ekran görüntülerinden daha çok şey anlatır.
Ajansla çalışmak
Ajansın getirdiği en önemli şey süreçtir. Teklif, kapsam, tasarım onayı, test ve teslim belirli adımlarla ilerler. Ekipten biri ayrılsa bile proje dosyaları ve notlar ajansta kalır. Tasarımcı, geliştirici ve SEO bilen biri aynı masadadır.
Riskleri de var. Küçük bir iş, büyük bir ajansın öncelik listesinde alta düşebilir. Her işi sıfırdan yapım olarak planlamak, beş sayfalık bir tanıtım sitesi için gereğinden büyük bir bütçe çıkarabilir. Ajans da olsa hesapların ajans adına açılması ya da kaynak kodun teslim edilmemesi gibi sahiplik sorunları yaşanabilir. Ajans seçerken sorulacak soruları ayrı bir yazıda listeledik; ilk görüşmeden önce göz atmanızı öneririz.
Proje büyüklüğüne göre öneri
Tek sayfalık bir kampanya sayfası ya da kişisel portfolyo için, işlerini görebildiğiniz bir freelancer çoğu zaman yeterli. Bütçe 6.000-15.000 TL bandındaysa ve sonrasında sık değişiklik planlamıyorsanız ajans yapısına ihtiyacınız yok.
5-10 sayfalık kurumsal bir sitede iki yol da işler. Burada belirleyici olan, sonrasında siteye kimin bakacağı. Yılda birkaç metin değişikliği dışında dokunmayacaksanız freelancer mantıklı. Düzenli blog, SEO çalışması ve kampanya sayfası planlıyorsanız ekip daha güvenli.
E-ticaret, rezervasyon sistemi ya da entegrasyon gerektiren projelerde ajansı veya en azından küçük bir ekibi seçin. Ödeme sayfası gece 23.00'te hata verdiğinde ulaşabileceğiniz birden fazla kişi olması önemli.
Arada bir yol daha var. Hazır bir siteyi markanıza uyarlatmak, freelancer bütçesine yakın bir rakamla ajans düzeni almanın yollarından biri. Kodyva'da bu modeli de sunuyoruz: tasarım ve altyapı hazır olduğu için maliyet düşüyor, destek ise ajans düzeninde kalıyor. Siteyi bir freelancer'a yaptırıp bakımını bir ajansa devretmek de mümkün. Tek şart, kod ve erişimlerin en baştan sizde olması.
Kiminle çalışırsanız çalışın, sözleşmeye yazılacaklar
- Alan adı, hosting ve e-posta hesapları sizin adınıza açılacak, şifreler size teslim edilecek.
- Kaynak kod ve tasarım dosyalarının teslim edilip edilmeyeceği, ediliyorsa hangi koşulla verileceği yazacak.
- Kapsam yazılı olacak: sayfa sayısı, dil sayısı, hangi form ve entegrasyonların dahil olduğu.
- Revizyon hakkı sayıyla belirtilecek, fazlasının ücreti de yazacak.
- Teslim sonrası ücretsiz hata düzeltme süresi (30, 60 ya da 90 gün gibi) net olacak.
- Ödemeler teslim adımlarına bağlanacak.
Bu maddelerin her birini web sitesi sözleşmesi üzerine yazdığımız yazıda ayrıntılı anlattık. Freelancer ile çalışıyorsanız liste daha da önemli, çünkü sözleşme çoğu zaman birkaç WhatsApp mesajından ibaret kalıyor.
Kararı verirken kendinize tek bir soru sorun: Bu kişi ya da ekip bir yıl sonra bana ulaşılabilir olacak mı? Cevap evetse ve hesaplar sizdeyse, iki seçenek de iyi bir site çıkarabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Freelancer'a yaptırdığım siteyi sonradan bir ajansa devredebilir miyim?
Çoğu durumda evet, yeter ki alan adı, hosting ve yönetim paneli erişimleri sizde olsun ve kaynak koda erişebilin. Devirde ajans önce siteyi inceler; kullanılan altyapıya göre bakım üstlenir ya da taşıma önerir.
Ajans her zaman freelancer'dan pahalı mı olur?
Sıfırdan özel tasarımda genelde evet. Hazır bir siteyi markaya uyarlayan yap-sat modelinde ise fark küçülebilir; çünkü tasarım ve altyapı maliyeti projeler arasında paylaşılır.
Blog yazıları genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya teknik danışmanlık yerine geçmez.